پاسارگاد

       ۹ باغ از باغ‌های ایرانی سال ۲۰۱۱ در فهرست میراث فرهنگی یونسکو ثبت شدند این باغ ها که به دلیل سبک خاص ساخت باغ‌های ایرانی و مفهوم آن واجد ارزش ثبت جهانی شناخته بودند همگی دارای عمارت و یا درختان و باغات بزرگی بوده اند که شامل یک دوره تاریخی از کشور ایران می شدند مانند باغ پاسارگاد، ارم، چهلستون، فین، عباس‌آباد، شازده، دولت‌آباد، پهلوان‌پور و اکبریه.

اما در میان این باغ ها تنها باغ پاسارگاد است که هیچ درختی ندارد و اگر کسی به دنبال مفهوم باغ امروزی در پاسارگاد باشد؛ جز زمینی بایر چیزی نخواهد یافت.

بنابراین جای این پرسش وجود دارد که چگونه باغ پاسارگاد که زمانی در دوره هخامنشیان وجود داشته و اکنون اثری از آن نیست، در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است حال آنکه هر کدام از ۸ باغ دیگر دارای درختان و عمارت هایی به معنای امروزی هستند.

            این پرسش را محمدحسن طالبیان معاون میراث فرهنگی کشور پاسخ می دهد و می گوید:

درست است که در محل باغ پاسارگاد درختی وجود ندارد اما کل شاکله باغ پاسارگاد هنوز موجود است و در حقیقت این باغ به عنوان باغ باستان شناسی شناخته می شود هر چند که باغ زنده ای نیست. اکنون باغ عباس آباد هم خیلی از المان ها را ندارد اما در فهرست ۹ باغ ایرانی گذاشته شده است.

          باغ ایرانی پاسارگاد یکی از بخش‌های مجموعه پاسارگاد است که آن را ریشه معماری باغ‌های ایرانی دانسته‌اند.

براساس آنچه در متون تاریخی آمده، در زمان ساخت این باغ، کوروش کبیر شخصاً دستور داده بود که باغ پاسارگاد چگونه ایجاد شود و درخت‌ها نیز به چه شکل کاشته شوند، یعنی هندسی‌سازی باغ و ساختار فضایی آن از نگاه کوروش به باغ ایرانی اقتباس شده‌است.

تحلیل‌های منظرین مبتنی بر اسناد تاریخی و باستانشناسی حاکی از آن است که کلیه بناهای دشت پاسارگاد در یک ساختار منظم فضایی احداث شده‌اند و باغی وسیع بر کلیه عناصر احاطه داشته است. «باغ شاهی» تنها بخش کوچکی از این مجموعه وسیع بوده و به بیان دیگر در پاسارگاد با یک طرح «باغ در باغ» روبرو هستیم.