حسن اباد مهریز

            چاه اصلی قنات دهنو _ حسن‌آباد با عمقی حدود ۴۰ متر در نزدیکی چشمه غربالبیز مهریز قرار گرفته است که تغذیه آبی اصلی ارتفاعات شیرکوه ، سرریز چشمه غربالبیز ، حوضه آبریز قنات و تشکیلات آهکی منطقه از این قنات می باشد.

قنات تاریخی حسن ‌آباد یزد از غربالبیز مهریز شروع و با عبور از آب انبارها، باغات و مزارع روستاهای دهنو ، حسن‌ آباد ، مریم ‌آباد یزد و همچنین پس از به حرکت در آوردن آسیاب های ریگ ، حاجی ملا ماشاالله ، دو سنگی به کوشک باغ پهلوان ‌پور مهریز ختم می‌شود که البته مظهر تجلی و آبنمایی زیبای این قنات در روستای حسن ‌آباد مشیر به جلوه در می آید و هر ساله گردشگران زیادی را به سمت خود جلب می کند.

            « قنات حسن آباد مهریز» با میزان آبدهی نسبتا بالا و مناسب خود، عمق آبرسانی کمی به ویژه در کانال مهریز به یزد دارد که این امر از ویژگی های مهم و برجسته این قنات می باشد. همچنین عدم شکل گیری لایه ‌های نمکی و گچی در طول مسیر قنات تاریخی حسن آباد مشیر نیز باعث شده است که آب این قنات، با همان کیفیت اولیه و بدون هیچ‌ گونه املاحی نظیر سدیم، کلسیم، منیزیم و ... به‌ روستاهای پایین‌ دست، انتقال یابد.

قنات حسن آباد مشیر ۵ شاخه‌ پیشکار اصلی، پیشکار کوهی، کوه سرخی، شق قنات و شاه نشینی دارد و آبدهی قنات تنها از شاخه‌ شق قنات تامین می‌شود.

آب قنات حسن آباد مشیر ، بیشتر برای کشاورزی و قسمتی هم برای شُرب به کار می ‌رفته است ولی امروزه تنها برای آبیاری باغ‌ های بین راه و کشت و کار در مهریز، حسن آباد مشیر یزد و دهنو به کار می‌رود.

            در تاریخ ژوئیه ۲۰۱۶ با برگزاری چهلمین اجلاس میراث جهانی یونسکو در استانبول، یازده قنات ایرانی با داشتن تکنولوژی متفاوت و قدمتی بین ۲۰۰ تا ۲۵۰۰ سال به عنوان بیستمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی ثبت شدند. هرکدام از این ۱۱ قنات به لحاظ نوع معماری، قدمت، عمق، طول و ... منحصر به فرد هستند که قنات حسن‌ آباد مهریز در استان یزد هم با قدمتی هفتصد ساله یکی از آنها می باشد.

استان یزد از نظر تعداد قنات ، رتبه چهارم و از نظر میزان آبدهی قنات ، رتبه ششم کشور را به خود اختصاص داده است.